Trong sản xuất nông nghiệp, bà con thường chú ý đến lá xanh, hoa nở, quả sai mà ít để ý rằng rễ mới là nền móng của cây. Một bộ rễ khỏe mạnh quyết định đến 70% khả năng sinh trưởng, năng suất và tuổi thọ cây trồng.
Tuy nhiên, rễ lại là bộ phận ẩn dưới đất, khó quan sát, nên khi phát hiện ra bệnh thì cây đã bị ảnh hưởng nặng. Chính vì vậy, việc hiểu rõ các bệnh thường gặp ở rễ và cách phòng trị là chìa khóa để canh tác bền vững.
Bài viết này tổng hợp 10 bệnh hại phổ biến trên rễ cây trồng cùng giải pháp xử lý, kèm theo gợi ý sản phẩm hỗ trợ phù hợp để bà con tham khảo.
Cẩm nang Chẩn đoán & Xử lý Bệnh
Triệu chứng
Rễ chuyển màu nâu đen, mềm nhũn, có mùi hôi; lá trên cây héo rũ dù đất còn đủ ẩm.
Nguyên nhân
Nấm phát triển mạnh trong điều kiện đất úng, thoát nước kém.
Giải pháp
- Cải tạo đất, làm rãnh thoát nước tốt.
- Sử dụng chế phẩm nấm đối kháng Trichoderma để phòng bệnh.
- Khi bệnh nặng: tưới gốc bằng thuốc gốc đồng, Metalaxyl, Fosetyl-Al theo khuyến cáo.
Sản phẩm gợi ý: Chế phẩm Trichoderma, đồng sunfat (CUSO4)
Triệu chứng
Rễ xuất hiện u sưng bất thường, cây chậm lớn, lá vàng, quả nhỏ.
Nguyên nhân
Tuyến trùng chích hút dịch rễ, tạo vết thương cho nấm xâm nhập.
Giải pháp
Giải pháp:
- Luân canh cây trồng không phải ký chủ của tuyến trùng.
- Dùng vi sinh Paecilomyces lilacinus, Bacillus firmus để kiểm soát mật số tuyến trùng.
Sản phẩm gợi ý: Chế phẩm sinh học Nemacontrol, Paeci-Tri, trichodema
Triệu chứng
Rễ teo tóp, sẫm màu, ít rễ tơ.
Nguyên nhân
Đất phèn, mặn; thiếu kẽm (Zn), Bo (B).
Giải pháp
- Rửa phèn, bón vôi cải tạo đất.
- Bổ sung Zn, Bo qua lá hoặc gốc.
Sản phẩm gợi ý: Phân bón lá EDTA combi vi lượng, amino kết hợp humic
Triệu chứng
Rễ gãy vụn, lõi rễ khô hoặc nhũn, cây sinh trưởng kém.
Nguyên nhân
Đất nén chặt, thiếu hữu cơ, côn trùng hại rễ (sùng, mối, dế).
Giải pháp
- Xới đất, bổ sung phân hữu cơ hoai mục.
- Sử dụng chế phẩm Trichoderma để bảo vệ rễ.
Sản phẩm gợi ý: Phân đạm cá, Trichoderma
Triệu chứng
Rễ phình cục u, cây còi cọc.
Nguyên nhân
Tuyến trùng u sưng (Meloidogyne) hoặc vi khuẩn Agrobacterium tumefaciens.
Giải pháp
- Nhổ bỏ cây bị bệnh nặng để tránh lây lan.
- Cải tạo đất, tăng hữu cơ vi sinh, dùng chế phẩm đối kháng.
Sản phẩm gợi ý: Humic kết hợp nấm trichodema
Triệu chứng
Rễ khô, màu vàng nâu; cây còi cọc, lá rụng sớm.
Nguyên nhân
Thiếu nước, thiếu Kali (K), Magie (Mg), Sắt (Fe).
Giải pháp
- Cung cấp nước tưới hợp lý.
- Bổ sung K – Mg – Fe dạng chelate.
Sản phẩm gợi ý: EDTA Kẽm, EDTA Magie, EDTA Sắt
Triệu chứng
Rễ nứt dọc, cây giảm sức hút dinh dưỡng
Nguyên nhân
Khô hạn kéo dài rồi tưới nước đột ngột
Giải pháp
- Giữ ẩm độ đất ổn định.
- Bón Canxi + Bo để tăng đàn hồi mô rễ.
Sản phẩm gợi ý: Ca-Bo Chelate.
Triệu chứng
Rễ ít lông hút, khả năng hút dinh dưỡng yếu.
Nguyên nhân
Đất nghèo hữu cơ, dư thừa đạm.
Giải pháp
- Giảm đạm, bổ sung phân hữu cơ vi sinh.
- Sử dụng chế phẩm sinh học kích rễ.
Sản phẩm gợi ý: Humic – Amino
Triệu chứng
Rễ nhũn, mềm, dễ tuột vỏ; lá vàng, cây chết rũ.
Nguyên nhân
Ngập úng lâu ngày, thiếu oxy
Giải pháp
- Làm mương thoát nước, trồng trên luống cao.
- Dùng Trichoderma để phòng trị.
Sản phẩm gợi ý: Trichoderma
Triệu chứng
Bộ rễ nhỏ, yếu, cây kém phát triển
Nguyên nhân
Đất nghèo hữu cơ, lạm dụng phân hóa học, mất cân bằng dinh dưỡng
Giải pháp
- Bón phân chuồng hoai mục, phân hữu cơ sinh học.
- Luân canh, phủ xanh đất bằng cây họ đậu.
Sản phẩm gợi ý: Phân hữu cơ, phân gà, phân đạm cá, humic, fulvic, amino
Giải pháp phục hồi cây trồng sau bệnh thối rễ
Bệnh thối rễ khiến cây còi cọc, lá vàng rụng, năng suất giảm mạnh và thậm chí chết hàng loạt nếu không xử lý kịp thời. Ngoài các biện pháp canh tác và sinh học, việc bổ sung các sản phẩm chuyên dụng sẽ giúp cây nhanh chóng hồi phục.
- Kích thích ra rễ: Giúp cây tái tạo bộ rễ mới, tăng khả năng hút dinh dưỡng.
- Cải tạo đất – diệt nấm hại: Tạo môi trường đất tơi xốp, giàu vi sinh có lợi, hạn chế nấm bệnh tái phát.
- Bổ sung dinh dưỡng & vi lượng: Giúp cây tăng sức đề kháng, phát triển cân đối, nâng cao năng suất.
Phục Hồi Rễ
Fulvic Amino Acid AA - Phục Hồi - Kích Rễ
Xem chi tiết
Dinh Dưỡng
Amino Acid 45% Phục Hồi Vườn, Đâm Chồi Lá Dày
Xem chi tiết
Diệt Nấm Bệnh
Nấm Trichoderma – Chế phẩm sinh học
Xem chi tiết
Kích Rễ
Atonik 98% – Tăng sinh trưởng, kích chồi và rễ cho cây trồng
Xem chi tiết
Kích Rễ
Auxin Alpha Na-NAA 98% – Tăng sinh trưởng, kích chồi và rễ cho cây trồng
Xem chi tiết
EDTA Vi Lượng
Phân Bón Lá Vi Lượng EDTA Combi – Chelate Tổng Hợp Ấn Độ
Xem chi tiết
Hi vọng rằng qua bài viết chia sẻ về 10 bệnh thường gặp ở rễ cây trồng và cách xử lý hiệu quả, bà con có thêm kiến thức để chủ động phòng ngừa, lựa chọn giải pháp phù hợp, vừa tiết kiệm chi phí vừa bảo vệ cây trồng khỏe mạnh. Chúc bà con luôn được mùa, cây sai trái, mùa màng bội thu!