Na Thái (còn gọi là Na Hoàng Hậu, Na Dai Thái) là giống cây ăn trái có giá trị kinh tế cao, được nhiều nhà vườn lựa chọn nhờ khả năng thích nghi tốt, sinh trưởng mạnh và cho thu hoạch sớm. Trái na Thái nổi bật với kích thước lớn, cơm dày, ít hạt và vị ngọt thanh đặc trưng.
Tuy nhiên, trên thực tế không ít vườn trồng na Thái gặp tình trạng trái nhỏ, vị nhạt, rụng trái non nhiều, thậm chí cây nhanh suy sau vài vụ thu hoạch. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ kỹ thuật trồng và bón phân chưa đúng giai đoạn, đặc biệt là thiếu sự cân đối giữa đa lượng – trung lượng – vi lượng.
Trong bài viết này, 3SFARM chia sẻ trọn bộ quy trình trồng, chăm sóc và bón phân cho cây na Thái theo hướng thực tiễn, giúp cây sinh trưởng khỏe, trái to – ngọt đậm và duy trì năng suất ổn định trong nhiều năm.
Cách Trồng Và Bón Phân Cho Cây Na Thái Trái To, Ngọt, Năng Suất Cao
Tổng Quan Về Cây Na Thái
Na Thái là giống cây ăn trái nhiệt đới với nhiều ưu điểm vượt trội:
- Cho trái sớm: Sau khoảng 12–18 tháng trồng.
- Trọng lượng trái lớn: Trung bình 0,7 – 1,2 kg/trái.
- Chất lượng cao: Cơm dày, ít hạt, vị ngọt thanh, mùi thơm dễ chịu.
- Khả năng thích nghi rộng: Phù hợp trồng tại Đông Nam Bộ, Tây Nguyên, Đồng bằng sông Cửu Long và khu vực miền Trung.
Na Thái là giống cây “ăn phân”. Nếu được chăm sóc và bón phân đúng kỹ thuật, cây cho năng suất rất cao. Ngược lại, bón phân sai cách dễ làm cây suy kiệt, rụng trái hàng loạt và gây chai đất về lâu dài.
Điều Kiện Sinh Trưởng Lý Tưởng Cho Cây Na Thái
Khí hậu và ánh sáng
- Nhiệt độ thích hợp: 25–35°C.
- Cây ưa nắng, cần ánh sáng đầy đủ để quang hợp tốt.
- Không chịu được ngập úng kéo dài.
- Giai đoạn ra hoa cần hạn chế gió mạnh để tránh rụng hoa.
Đất trồng
- Ưa đất tơi xốp, thoát nước tốt.
- Độ pH lý tưởng: 5,5 – 6,5.
- Không nên trồng ở vùng đất phèn nặng hoặc thường xuyên ngập nước.
Khuyến cáo từ 3SFARM: Với những chân đất xấu, việc cải tạo đất trước khi trồng là bắt buộc. Đây là bước nhiều nhà vườn thường bỏ qua, dẫn đến cây sinh trưởng kém và năng suất thấp về sau.
Chuẩn Bị Đất Và Giống Na Thái
Chọn giống
- Ưu tiên cây ghép khỏe, bộ rễ phát triển, rễ trắng.
- Cây không sâu bệnh, thân mập, lá xanh đậm.
- Chọn giống từ đơn vị uy tín, nguồn gốc rõ ràng.
Chuẩn bị hố trồng (tiêu chuẩn 3SFARM)
- Kích thước hố: 60 x 60 x 60 cm.
- Bón lót mỗi hố gồm:
- 10–15 kg phân hữu cơ hoai mục
- 0,5 kg vôi bột (khử phèn, diệt mầm bệnh)
- 0,5–1 kg phân lân (kích thích phát triển rễ)
- Lấp hố và ủ đất trước khi trồng 15–20 ngày.
Bón lót đầy đủ ngay từ đầu giúp cây hồi phục nhanh, rễ phát triển mạnh và tạo nền tảng sinh trưởng bền vững.
Kỹ Thuật Trồng Cây Na Thái
- Khoảng cách trồng phù hợp: 3 x 3 m hoặc 3 x 4 m.
- Đặt cây giống ngay ngắn, lấp đất ngang mặt bầu, không trồng quá sâu.
- Che nắng cho cây trong 7–10 ngày đầu.
- Cố định cây bằng cọc để tránh lay gốc.
- Tưới nước giữ ẩm vừa phải, tránh tưới đẫm gây thối rễ.
Chăm Sóc Cây Na Thái Theo Từng Giai Đoạn
Chăm Sóc Cây Na Thái Theo Từng Giai Đoạn
Giai đoạn cây con (0–6 tháng)
Mục tiêu: Phục hồi và phát triển bộ rễ.
- Tưới nước vừa đủ, tránh khô hạn hoặc úng nước.
- Không bón đạm sớm.
- Ưu tiên:
- Chế phẩm kích rễ
- Axit humic – fulvic
- Vi sinh cải tạo đất
Giai đoạn này rễ càng khỏe thì khả năng hấp thu dinh dưỡng về sau càng tốt, quyết định trực tiếp đến kích thước và chất lượng trái.
Giai đoạn phát triển thân – tán
Mục tiêu: Xây dựng bộ khung cây khỏe, tán cân đối.
- Bón NPK cân đối (tỷ lệ 2:1:2).
- Tỉa cành tạo tán:
- Loại bỏ cành yếu, cành sát đất.
- Tạo tán hình chén giúp ánh sáng phân bố đều.
Giai đoạn ra hoa – đậu trái
Mục tiêu: Hoa khỏe, tỷ lệ đậu trái cao.
- Giảm lượng đạm.
- Tăng cường:
- Lân (P): phân hóa mầm hoa.
- Kali (K): tăng chất lượng hoa.
- Bo và Canxi: giúp hoa khỏe, hạn chế rụng trái non.
Thực tế cho thấy, nhiều vườn rụng hoa và trái non hàng loạt là do thiếu Bo và Canxi, dù vẫn bón đầy đủ NPK.
Giai đoạn nuôi trái
Mục tiêu: Trái to, ngọt, hạn chế sượng.
- Tăng kali giúp trái tích lũy đường.
- Bổ sung Magie và Silic giúp trái cứng cáp, tăng độ ngọt.
- Duy trì độ ẩm đất ổn định, tránh sốc nước.
- Tỉa bớt trái nếu cây ra quá sai để tập trung nuôi trái chất lượng.
Kỹ Thuật Bón Phân Cho Na Thái Trái To, Ngọt
Kỹ Thuật Bón Phân Cho Na Thái Trái To, Ngọt
Nguyên tắc bón phân
- Bón ít – đều – đúng thời điểm
- Không bón dồn, không lạm dụng đạm
Lịch bón phân tham khảo
Giai đoạn 1–2 năm tuổi (kiến thiết cơ bản):
- Phân hữu cơ + humic: 2–3 lần/năm
- NPK cân đối (20-20-15, 16-16-8): 20–30 ngày/lần
- Liều lượng: 0,1–0,3 kg/cây/lần
Trước ra hoa (khoảng 1 tháng):
- Giảm đạm, tăng lân – kali
- NPK phù hợp: 10-55-10 hoặc 15-30-15
- Bổ sung Bo qua lá hoặc gốc
Giai đoạn nuôi trái:
- NPK kali cao: 12-12-17+TE, 15-5-20
- Bổ sung Canxi – Magie
- Kết hợp axit amin để tăng hiệu quả vận chuyển dinh dưỡng vào trái
Vai trò của trung – vi lượng
- Bo (B): tăng tỷ lệ đậu trái, giảm méo trái
- Canxi (Ca): giúp vỏ trái cứng, hạn chế nứt
- Magie (Mg): giữ lá xanh bền, tăng độ ngọt
Thiếu vi lượng, dù bón nhiều NPK, cây vẫn cho trái nhỏ và chất lượng kém.
Kỹ Thuật Tưới Nước
- Nguyên tắc: Giữ ẩm nhưng không úng
- Giai đoạn nuôi trái cần nước ổn định
- Dấu hiệu:
- Thiếu nước: lá héo, rụng trái non
- Thừa nước: vàng lá, thối rễ
Sâu Bệnh Thường Gặp
- Côn trùng: rệp sáp, nhện đỏ, bọ trĩ
- Bệnh hại: thán thư, thối rễ, đốm lá
Phòng bệnh là chính:
- Giữ đất khỏe – cây khỏe
- Vệ sinh vườn thường xuyên
- Ưu tiên thuốc sinh học khi cần thiết
Xử Lý Ra Hoa Cho Na Thái
- Chỉ xử lý khi cây đủ lực, lá xanh dày
- Không ép cây ra hoa liên tục
- Sau thu hoạch cần phục hồi cây bằng phân hữu cơ và phân bón lá
Thu Hoạch Và Bảo Quản
- Thu hoạch khi mắt na nở đều, vỏ sáng màu
- Không để trái chín quá trên cây
- Thu hái nhẹ tay, tránh trầy xước
- Bảo quản nơi thoáng mát, có thể dùng túi lưới
Những Sai Lầm Thường Gặp
Những Sai Lầm Thường Gặp
- Bón quá nhiều đạm
- Không tỉa cành tạo tán
- Bỏ qua trung – vi lượng
- Ép cây ra trái khi còn yếu
Câu Hỏi Thường Gặp
Na Thái bao lâu cho trái?
- Khoảng 12–18 tháng nếu chăm sóc đúng kỹ thuật.
Vì sao trái nhỏ, vị nhạt?
- Do thiếu kali, magie trong giai đoạn nuôi trái và không tỉa trái khi cây ra quá sai.
3SFARM khuyến nghị nhà vườn theo đuổi quy trình chăm sóc dài hạn, bền vững, tránh tư duy “ăn xổi” bằng phân kích mạnh. Một cây na khỏe từ gốc rễ chính là nền tảng cho lợi nhuận ổn định và lâu dài.
